Skip to main content

Saaynsii kompitaraa jechuun maali? Faaydaan isaa hoo?






 Saayinsii kompiitaraa jechuun qorannoo kompiitara, ti’oorii shallaggii, dizaayinii haardwaarii fi sooftiweerii, algorizimoota fi akkaataa namaa fi teeknooloojii itti Wal walqunnaman faa of keessatti qabata.

 Saayintistoonni kompiitaraa rakkoo furuudha.  Saayintistiin kompiitaraa yeroo rakkoo ofitti fudhatee, afaan sagantaa fi loojikii (fkn iskiriiptii) fayyadamuun odeeffannoo walitti qabuun kompiitara waliin walqunnamuun Kompiitarri rakkoo sana akka raawwatuu fi furuuf tuuta seera ykn qajeelfama uumuun raawwata.  Saayinsii kompiitaraa maal akka ta’e, barbaachisummaa fi faayidaa saayinsii kompiitaraa, meeshaalee fi qabeenya ogummaa, akkasumas akkaataa hojii saayinsii kompiitaraa itti hordoftan caalaatti baruuf dubbisaa


 Saayintistoonni kompiitaraa rakkoolee walxaxaa kanneen akka balaa uumamaa tilmaamuun, akkaataa weerara vaayirasii kaartaan kaa’uu, sirna eegumsa fayyaa keenyaa fooyyessuu fi barnoonni dhaqqabamaa taasisuuf haala mijjeessu.  Fakkeenyaaf, barnoonni toora interneetii waan namoonni yeroo tokko itti qoosan ture, amma immoo, namoonni barnoota YouTube irraa kaasee hanga waltajjiiwwan barumsaa bilisaa, kan akka Khan Academy, kkf jechuu ni danda’ama toora interneetii irratti barachuu danda’u

 Dhaabbileen baay'een isaanii dandeettii tokko tokkoon dhaabbilee teeknooloojii yoo ta'an, daldalaa cilee fi dhagaa gara iddoo daldala elektirooniksii socho'u yookiin appii fayyadamuun nyaanni jaallattan balbala keessanitti akka isin geessuuf, teknooloojiin saayinsii kompiitaraa qaqqabummaa keenya fooyyessee jira jechuun ni danda'ama. nuti barbaannu quba keenya irra jira.  Mindaan muuxannoo fi industirii irratti hundaa’uun Biiroon Istaatistiksii Hojjetaa U.S. (BLS) kaffaltiin giddu galeessaa waggaatti $110,140 ykn sa’aatii tokkoof $52.95 akka ta’e gabaaseera.


 Akka BLS jedhutti bara 2020tti hojiin hojjettoota sooftiweerii 1,847,900 kan ture yoo ta’u, kunis hojjettoota sooftiweerii application fi systems kan hammatedha.  Dirreen kun bara 2020 fi 2030 gidduutti %22 guddachuu danda’a jedhamee eegama, kunis guddina giddu galeessaa gabaa hojii U.S. irraa dachaa lamaa ol saffisaadha.


 Dhaabbileen moodeela daldalaa isaanii yeroo fooyyessaniin ogummaawwan teeknikaa saayinsii kompiitaraa wajjin walqabatan akka barbaachisu ifaadha.  Hojiin saayinsii kompiitaraa keessattuu misooma sooftiweerii iddoo kalaqaa waan ta’eef namoota barumsa umurii guutuu jaallataniif hojii gammachiisaa ta’uu danda’a


  Gosootni Saayinsii Kompiitaraa baay’ee bal’oo fi naannoowwan ispeeshaalaayizeeshinii barnoota digrii saayinsii kompiitaraa hordofamaa jiran keessaa muraasni:


  •  Herrega Hojiirra Oole(Apply mathematics)
  • Sammuu Namtolchee(Artificial intelligence)
  • Sagantaa kompitaraa (Computer programming)
  • Neetwork Fi Bulchiinsa(Network admistrator)
  • Neetworkota Arkiteekcharii Kompiitaraa(Network and computer architecture)
  • Kiriptoogiraafii(Cryptography)
  • Injinariingii Kompiitaraa(computer engineering)
  • Sirna Hojii(operating system)
  • Misooma Tapha Kompiitaraa(game development)
  • Roobootiiksii(Robotics)
  • Giraafiksii Kompiitaraa(computer graphics)
  • Misooma Sooftiweerii(Software development)
  • Sirna Sooftiweerii(software system)
  • Bulchiinsa Daataa(Data management) 
  • Kuusaawwan Deetaa Dizaayinii(Database design)
  •  Misooma Moobaayilaa (mobile development)

 Fi kana fakkaatan baay'ee of keessaa qaba.

 Walumaagalatti Saayinsii Kompiitaraa qorannoo kompiitaraafi sirna shallaggii ti.  Saayintistoonni kompiitaraa injinaroota elektirikii fi kompiitaraa irraa adda ta’ee, irra caalaa sirna sooftiweerii fi sooftiweerii ilaallatu;  kunis yaada, dizaayinii, misooma fi hojiirra oolmaa isaanii kan dabalatudha

Comments

Popular posts from this blog

Barnoota kompitaraa kutaa 6ffaa: meeshaa daataa adeemsisu (Processor device)

Meeshaa Daataa Adeemsisan(Processor drvice)  Kompitarri keenya meeshaalee daataa galchan kan akka keyboard, microphone, faa irraa daataa fudhachuun daataa kana gara meeshaa daataa baasaniitti osoo hin ergin dura adeemsa daataan process ta'u keessa darbuun gara meeshaa daataa baasanitti ergama. Meeshaan adeemsa daataa(processor device) kun daataa kana akka inni barbaachisutti nuuf qindeessa. Meeshaaleen adeemsa kompiitara keessaa baay’inaan mul’atan keessaa muraasni kanneen armaan gadii of keessatti qabatu:  Kutaa adeemsa giddugaleessaa (CPU) Kutaa adeemsa giraafiksii (GPU) Mazarboordii (Motherboard) Kaardii networkii(Network card) Kaardii sagalee (Sound card) Kaardii viidiyoo (Video card)  Kutaa adeemsa giddugaleessaa (CPU)  Akka filannootti piroosesara(Processor), piroosesara giddugaleessaa(Centaral processor), ykn maaykiroo piroosesara (microprocessor) jedhamee kan waamamu, CPU (sea-pea-you )jedhamee dubbifama kutaa adeemsa giddugaleessaa kompiitaraati.  CPUn ...

Barnoota kompitaraa kutaa 3ffaa: Qaamota jajjaboo(Hardware) Kompitaraa

Qaama jajjaboo kompitaraa(Hardware part)  Qaamni jajjaboo kompitaraa: - Qaama gurguddoo kompitaraa lameen keessaa isa tokko tahee ijaan ilaaluu fi harkaan qaqabuu dandeenyuudha. Walumaa galatti qaamni meshaalee (Device) jedhamuun beekkamu. Meshaalee kana akkaataa itti fayyadama isaa irratti hundaa'uun iddoo gara garaatti qooduu dandeenya. Isaanis Meeshaa Daataa seensisu(Input device) Meeshaa daataa baasu(Output device) Meeshaa daataa kuusu(Shortage device) Meeshaa daataa adeemsisu (Processor device) Meeshaa Networkii (Network device) Haadota (Cables) Meeshaaleen armaan olitti tarreessine kun hunduu qaama jajjaboo kompitara keenyaa kessaa barbaachisoo kanneen tahaniidha. Qaamota kanneen hundaahuu hanga dandahametti addaan qoqqoonnee ilaalla nu hanga dhumaatti nu hordofaa. Afaan keenyaan barressuun itti fufa tan dubbisuu immoo isinumaatu beeka. 1.Meeshaalee naqaa(Input devise) Meeshaaleen naqaa(input devise) meeshaalee elektromakaanicaalaa ta’anii fayyadamaan kompitaraa odeeffannoo/d...

Barnoota kompitaraa kutaa 4ffaa:- Meeshaa Daataa baasu(output device)

  2.Meeshalee Bu’aa baasuu(output device) Barannoo 2ffaa lammaffaa keessatti meeshaalee jajjaboo keessaa meeshaa daataa seensisu(Input device) ilaallee jirra . Barannoo kana keessatti meeshaa daataa seensisuun daataan gara kompitaraa keenyaa seene meeshaa nuti bu'aa isaa ittiin arguu dandeenyu ilaalla. Meeshaan bu’aa baasu kun kutaa kompitara keenyaa keessaa tokko ta’ee daataa nuti gara kompitara keenyaatti meeshaa naqaa(input device) dhaan galchine erga cpu kompitara keenyaa hojeeffama geggessee(process data) boodaa deebisee bu’aa isaa nuuf kan mul’isuudha. Bu’aan baasuu(output) kun bifa barreeffamaa,fakkii,sagalee fi viidiyootiin ta’uu danda’a Meeshaaleen bu’aa baasuu kun bakka (2) qoonnee laaluu dandeenya Meeshaalee garagalcha jajjaboo(Hard Copy) Meeshaalee garagalcha mosaajii(Soft copy) 1. Meeshaa garagalcha jajaboo(Hard copy device): meeshaan kun bu’aa basuu(output) keenya waraqaarratti ykn wantoota jajaboo garagaraa irratti kan qabatuudha. Garagalchi jajjaboon kun kompitara ...